การถอด BOQ เหล็ก คืออะไร? สำคัญอย่างไรในการก่อสร้าง
เมื่อพูดถึงการก่อสร้าง โดยเฉพาะในโครงการขนาดใหญ่ไม่ว่าจะเป็นอาคารสูง ห้างสรรพสินค้า หรือโรงงานอุตสาหกรรม หนึ่งในขั้นตอนที่ขาดไม่ได้และสำคัญอย่างมากก็คือ “การถอด BOQ เหล็ก” ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับการบริหารจัดการวัสดุก่อสร้างให้มีประสิทธิภาพและแม่นยำที่สุด
แต่ก่อนอื่นมาทำความเข้าใจกันก่อนว่า Bill of Quantities คืออะไร?
BOQ คืออะไร?
หรือ Bill of Quantities หมายถึง เอกสารแสดงปริมาณวัสดุก่อสร้างที่จำเป็นต้องใช้ทั้งหมดในโครงการ ตั้งแต่ขั้นตอนเริ่มต้นจนถึงเสร็จสิ้นงาน การทำ Bill of Quantities เป็นการคำนวนหมวดงานโครงสร้างและหมวดงานสถาปัตยกรรม สามารถถอดแบบได้จากงานระบบไฟฟ้า
งานระบบสุขาภิบาลและป้องกันอัคคีภัย งานระบบปรับอากาศและระบบระบายอากาศ โดยเฉพาะในส่วนของเหล็กที่ถือเป็นหนึ่งในวัสดุที่มีต้นทุนสูงและจำเป็นต้องมีการควบคุมคุณภาพอย่างเข้มงวด เช่น การเลือกใช้เหล็กโครงสร้างรูปพรรณขึ้นรูปเย็น (มอก.) ที่รัฐบาลไทยกำหนดไว้
ทำไมการถอด Bill of Quantities เหล็กจึงสำคัญ?
ขั้นตอนการทำงานนี้มีความสำคัญทั้งในแง่ของการบริหารงบประมาณและการรับประกันคุณภาพของโครงสร้าง โดยหลักๆ แล้วจะช่วยในเรื่องต่อไปนี้
1. ควบคุมต้นทุนวัสดุก่อสร้าง
การถอด Bill of Quantities ที่แม่นยำจะช่วยลดปัญหาการสั่งเหล็กเกินหรือขาด ทำให้สามารถควบคุมงบประมาณได้ดีขึ้น ผู้รับเหมาหลายคนมักพูดกันว่าถ้าไม่ทำให้ดีตั้งแต่แรก อาจทำให้โครงการบานปลายจนเกินกว่าจะควบคุมได้
2. รับประกันคุณภาพด้วยเหล็กที่ได้มาตรฐาน
การถอด Bill of Quantities ที่มีประสิทธิภาพจะช่วยให้เราทราบปริมาณเหล็กที่ต้องการ และเลือกใช้เหล็กที่ผ่านการรับรองตามมาตรฐาน มอก. เช่น มอก.24-2561 เหล็กเส้นกลม หรือ มอก.20-2561 เหล็กเส้นข้ออ้อย เป็นต้น ซึ่งเหล็กที่ได้มาตรฐานจะช่วยเพิ่มความปลอดภัยและความมั่นคงของโครงสร้างได้มากขึ้น
3. ป้องกันปัญหางานล่าช้า
หากเราสามารถกำหนดปริมาณวัสดุที่ชัดเจนตั้งแต่แรกได้ ก็จะช่วยให้สามารถจัดส่งวัสดุเข้าหน้างานได้ทันตามแผนที่วางไว้ ป้องกันปัญหาการก่อสร้างล่าช้าเพราะวัสดุขาดหรือมาส่งไม่ทันเวลา
ตัวอย่างจริงจากประสบการณ์
ผู้รับเหมาและวิศวกรที่มีประสบการณ์กว่า 20 ปีในวงการก่อสร้าง มักเล่าเสมอว่า การที่โครงการก่อสร้างขนาดใหญ่อย่างห้างสรรพสินค้าหรืออาคารสูง สามารถดำเนินงานได้อย่างราบรื่น ส่วนหนึ่งเป็นเพราะการถอด Bill of Quantities เหล็กที่แม่นยำ เช่น โครงการศูนย์การค้าขนาดใหญ่ในกรุงเทพฯ ที่สามารถประหยัดงบประมาณไปได้หลายล้านบาท เนื่องจากการสั่งเหล็กตรงตามความต้องการ ไม่มากไม่น้อยเกินไป และสามารถส่งงานได้ทันตามกำหนดเวลาที่ตั้งไว้
นอกจากนี้ ในโครงการโรงงานอุตสาหกรรมที่มีข้อกำหนดเข้มงวดจากกรมโรงงานอุตสาหกรรม การใช้เหล็กที่ผ่านมาตรฐาน มอก. อย่างถูกต้องตามที่ระบุใน Bill of Quantities ยังช่วยหลีกเลี่ยงปัญหาด้านกฎหมายและการตรวจสอบจากหน่วยงานรัฐอีกด้วย
คำแนะนำเชิงปฏิบัติในการถอด BOQ เหล็ก
- วิเคราะห์แบบให้ละเอียด : ควรตรวจสอบแบบก่อสร้างให้ครบถ้วนและละเอียดทุกจุด โดยเฉพาะจุดที่เป็นโครงสร้างหลัก เพื่อป้องกันข้อผิดพลาดในการประเมินปริมาณ
- ใช้โปรแกรมช่วย : ปัจจุบันมีโปรแกรมที่ช่วยในการถอดปริมาณเหล็กได้อย่างแม่นยำมากขึ้น เช่น โปรแกรม BIM (Building Information Modeling) ซึ่งได้รับการยอมรับว่าช่วยลดข้อผิดพลาดได้จริง
- เลือกวัสดุก่อสร้างที่มีมาตรฐาน (มอก.) : ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าเหล็กที่เลือกใช้นั้นผ่านมาตรฐาน มอก. ที่กำหนดไว้ เพื่อความปลอดภัยและการตรวจสอบจากหน่วยงานรัฐ
- จัดทำเอกสารให้ชัดเจน : การจัดทำควรระบุให้ชัดเจนว่าเป็นเหล็กประเภทไหน มาตรฐานใด และจำนวนที่ต้องใช้ ซึ่งช่วยลดปัญหาการจัดซื้อผิดพลาดได้
คำแนะนำสุดท้าย
ขั้นตอนการทำงานนี้ไม่ใช่แค่ขั้นตอนทางเทคนิค แต่เป็นส่วนสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อความสำเร็จของโครงการ หากคุณเป็นเจ้าของโครงการหรือผู้รับเหมา อย่ามองข้ามขั้นตอนนี้ เพราะการลงทุนเวลาในการถอด Bill of Quantities ที่ดีตั้งแต่แรกจะช่วยคุณประหยัดทั้งเงินและเวลาในระยะยาว และช่วยให้โครงการสามารถดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพและปลอดภัยมากที่สุด มาตรฐานเหล่านี้คือหัวใจสำคัญในการ “กำหนดรายละเอียด Bill of Quantities เหล็ก” เพื่อให้แน่ใจว่าเหล็กที่นำมาใช้ตรงตามมาตรฐานคุณภาพที่รัฐกำหนด และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้หากมีปัญหาเรื่องคุณภาพ
แนะนำแหล่งค้นคว้าข้อมูลเพิ่มเติม
ยกเลิกและกําหนดมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม (ประกาศกระทรวงอุตสาหกรรม)
สอบถามเพิ่มเติม ดูสินค้า
เหล็กรูปพรรณ เหล็กเส้น
Ref.
